关于栏目文章历程领域咨询公益

一方将子女擅自带回越南,另一方怎么办?

中越法律问答王德林2026-09-14
一方将子女擅自带回越南,另一方怎么办? 需要特别提醒的是:中国和越南均未加入1980年《国际诱拐儿童民事方面公约》(海牙诱拐公约),因此子女被一方擅自带至越南后,另一方无法直接适用该公约的返还机制,跨境救济路径更为复杂,应以防为主、多措并举。1.预防为主:在离婚协议或判决中明确约定子女出境条件(如一方携子女出境须经另一方书面同意,或明确约定探视安排与接送义务);发现另一方有携子出境迹象的,可依据《中华人民共和国出境入境管理法》及相关规定,向法院申请限制其出境(有未了结民事案件等情形,人民法院可以通知出入境管理机关阻止其出境)。2.子女已被带至越南的:其一,立即固定证据并向中国公安机关报案(若涉及拐骗、非法拘禁等,可能构成刑事犯罪);其二,通过中国驻越南使领馆寻求领事协助,了解子女在越南的状况;其三,在中国法院就抚养权、返还子女取得生效判决后,委托越南律师在越南法院提起相应诉讼(越南法院依据越南法律判断抚养权归属,中国生效判决可作为重要参考证据);其四,积极与对方协商,必要时通过调解方式解决。此外,依据《最高人民法院关于适用〈中华人民共和国民法典〉婚姻家庭编的解释(二)》(法释〔2025〕1号)第十二条,父母一方或者其近亲属等抢夺、藏匿未成年子女,另一方向人民法院申请人身安全保护令或者参照适用民法典第九百九十七条规定申请人格权侵害禁令的,人民法院依法予以支持;第十三条规定,夫妻分居期间一方抢夺、藏匿未成年子女致使另一方无法履行监护职责的,另一方可请求行为人承担民事责任,人民法院可以参照民法典第一千零八十四条关于离婚后子女抚养的规定,暂时确定未成年子女的抚养事宜,并明确暂时直接抚养一方有协助另一方履行监护职责的义务。实务提示:跨境子女返还诉讼周期长、成本高、结果不确定,务必同步推进协商、行政、司法多条路径;日常注意保存子女与双方共同生活的证据(就读、就医、居住记录等),以便证明子女的惯常生活环境。 ========== Tiếng Việt(越南语) ========== Một bên tự ý đưa con về Việt Nam, bên kia phải làm thế nào? Cần đặc biệt lưu ý rằng: Trung Quốc và Việt Nam đều chưa tham gia Công ước năm 1980 về các khía cạnh dân sự của hành vi bắt cóc trẻ em quốc tế (Công ước Hague về bắt cóc trẻ em), do đó sau khi con bị một bên tự ý đưa sang Việt Nam, bên còn lại không thể trực tiếp áp dụng cơ chế hoàn trả của công ước này, con đường cứu trợ xuyên biên giới trở nên phức tạp hơn, cần lấy phòng ngừa làm chính, áp dụng nhiều biện pháp đồng thời. 1. Lấy phòng ngừa làm chính: Trong thỏa thuận ly hôn hoặc bản án cần quy định rõ điều kiện xuất cảnh của con (như một bên đưa con xuất cảnh phải được bên kia đồng ý bằng văn bản, hoặc quy định rõ lịch trình thăm nom và nghĩa vụ đưa đón); khi phát hiện dấu hiệu bên kia đưa con xuất cảnh, có thể căn cứ theo Luật Quản lý xuất nhập cảnh của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và các quy định liên quan, xin tòa án hạn chế xuất cảnh của bên đó (khi có tình tiết như vụ án dân sự chưa kết thúc, Tòa án Nhân dân có thể thông báo cho cơ quan quản lý xuất nhập cảnh ngăn chặn xuất cảnh). 2. Con đã bị đưa sang Việt Nam: Thứ nhất, ngay lập tức cố định chứng cứ và trình báo với cơ quan công an Trung Quốc (nếu liên quan đến lừa dối, bắt giữ trái pháp luật等, có thể cấu thành tội phạm hình sự); thứ hai, thông qua đại sứ quán, lãnh sự quán Trung Quốc tại Việt Nam tìm kiếm hỗ trợ lãnh sự, tìm hiểu tình trạng của con tại Việt Nam; thứ ba, sau khi tòa án Trung Quốc có bản án có hiệu lực về quyền nuôi con, hoàn trả con, ủy thác luật sư Việt Nam khởi kiện tại tòa án Việt Nam (tòa án Việt Nam căn cứ pháp luật Việt Nam để phán quyết quyền nuôi con, bản án có hiệu lực của Trung Quốc có thể được sử dụng làm chứng cứ tham khảo quan trọng); thứ tư, tích cực thương lượng với đối phương, khi cần thiết giải quyết thông qua hòa giải. Ngoài ra, căn cứ theo Điều 12 của Giải thích của Tòa án Nhân dân Tối cao về áp dụng Phần Hôn nhân và Gia đình của Bộ luật Dân sự Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (Pháp Thích [2025] số 1), khi một bên cha mẹ hoặc người thân cận của họ cướp đoạt, che giấu con chưa thành niên, bên kia xin Tòa án Nhân dân ban hành lệnh bảo vệ an toàn thân thể hoặc tham chiếu áp dụng Điều 997 của Bộ luật Dân sự để xin lệnh cấm xâm hại quyền nhân cách, Tòa án Nhân dân căn cứ pháp luật hỗ trợ; Điều 13 quy định, trong thời gian vợ chồng ly thân, một bên cướp đoạt, che giấu con chưa thành niên khiến bên kia không thể thực hiện trách nhiệm giám hộ, bên kia có thể yêu cầu người thực hiện hành vi chịu trách nhiệm dân sự, Tòa án Nhân dân có thể tham chiếu quy định của Điều 1084 Bộ luật Dân sự về nuôi con sau ly hôn, tạm thời xác định việc nuôi con chưa thành niên, và làm rõ bên trực tiếp nuôi con tạm thời có nghĩa vụ hỗ trợ bên kia thực hiện trách nhiệm giám hộ. Gợi ý thực tiễn: Kiện tụng hoàn trả con xuyên biên giới có chu kỳ dài, chi phí cao, kết quả không chắc chắn, nhất định phải đồng thời thúc đẩy nhiều con đường thương lượng, hành chính, tư pháp; hàng ngày chú ý lưu giữ chứng cứ con và hai bên cùng sinh sống (hồ sơ học tập, khám bệnh, cư trú等), để chứng minh môi trường sống thường xuyên của con.

相关文章

← 返回首页