离婚时子女抚养权归谁?
离婚时子女抚养权归谁?
在中国法院离婚,子女抚养适用中国法。依据《民法典》第一千零八十四条,离婚后,不满两周岁的子女,以由母亲直接抚养为原则;已满两周岁的子女,父母双方对抚养问题协议不成的,由人民法院根据双方的具体情况,按照最有利于未成年子女的原则判决;子女已满八周岁的,应当尊重其真实意愿。依据《民法典》第一千零八十五条,离婚后,子女由一方直接抚养的,另一方应当负担部分或者全部抚养费。负担费用的多少和期限的长短,由双方协议;协议不成的,由人民法院判决。依据《最高人民法院关于适用〈中华人民共和国民法典〉婚姻家庭编的解释(二)》(法释〔2025〕1号)第十四条,离婚诉讼中父母均要求直接抚养已满两周岁的未成年子女,一方有实施家庭暴力或者虐待、遗弃家庭成员,有赌博、吸毒等恶习,重婚、与他人同居或者其他严重违反夫妻忠实义务情形,或者抢夺、藏匿未成年子女等情形的,人民法院应当按照最有利于未成年子女的原则,优先考虑由另一方直接抚养。实务提示:涉外因素(如子女随母回越南生活)是法院判断『最有利于未成年子女』的重要考量——子女长期生活在中国的,一般维持其稳定的生活环境;一方主张将子女带出境的,法院会综合评估;存在家暴、赌博、抢夺藏匿子女等情形的,将处于明显不利地位。建议离婚协议中明确约定子女抚养权、抚养费、探望权及跨境探视安排。
========== Tiếng Việt(越南语) ==========
Khi ly hôn, quyền nuôi con thuộc về ai?
Khi ly hôn tại tòa án Trung Quốc, việc nuôi con áp dụng pháp luật Trung Quốc. Căn cứ Điều 1084 Bộ luật Dân sự, sau khi ly hôn, con chưa đủ hai tuổi lấy nguyên tắc do mẹ trực tiếp nuôi dưỡng; con đã đủ hai tuổi, nếu cha mẹ không thỏa thuận được về vấn đề nuôi dưỡng thì Tòa án nhân dân căn cứ vào tình hình cụ thể của hai bên, theo nguyên tắc có lợi nhất cho con chưa thành niên để phán quyết; con đã đủ tám tuổi thì phải tôn trọng nguyện vọng thực sự của con. Căn cứ Điều 1085 Bộ luật Dân sự, sau khi ly hôn, con do một bên trực tiếp nuôi dưỡng thì bên kia phải gánh chịu một phần hoặc toàn bộ chi phí nuôi dưỡng. Mức chi phí gánh chịu và thời hạn do hai bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì do Tòa án nhân dân phán quyết. Căn cứ Điều 14 Giải thích của Tòa án nhân dân tối cao về áp dụng Quyển Hôn nhân và Gia đình của Bộ luật Dân sự Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (Pháp thích 〔2025〕1号), trong vụ kiện ly hôn mà cha mẹ đều yêu cầu trực tiếp nuôi dưỡng con chưa thành niên đã đủ hai tuổi, nếu một bên có hành vi bạo lực gia đình hoặc ngược đãi, bỏ rơi thành viên gia đình, có các thói quen xấu như đánh bạc, sử dụng ma túy, tái hôn, chung sống với người khác hoặc các tình tiết khác nghiêm trọng vi phạm nghĩa vụ chung thủy vợ chồng, hoặc có tình tiết tranh đoạt, che giấu con chưa thành niên, thì Tòa án nhân dân phải theo nguyên tắc có lợi nhất cho con chưa thành niên, ưu tiên xem xét để bên kia trực tiếp nuôi dưỡng. Gợi ý thực tiễn: yếu tố nước ngoài (như con theo mẹ về Việt Nam sinh sống) là căn cứ quan trọng để tòa án đánh giá "có lợi nhất cho con chưa thành niên" — con sống lâu dài tại Trung Quốc thì thông thường duy trì môi trường sống ổn định của con; một bên chủ trương đưa con ra nước ngoài thì tòa án sẽ đánh giá tổng hợp; tồn tại các tình tiết như bạo lực gia đình, đánh bạc, tranh đoạt che giấu con thì sẽ ở vào vị thế bất lợi rõ ràng. Kiến nghị trong thỏa thuận ly hôn quy định rõ quyền nuôi con, chi phí nuôi dưỡng, quyền thăm nom và sắp xếp thăm nom xuyên biên giới.